Dokument Komisji Przygotowawczej Synodu Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej ds. Przepowiadania i Nowej Ewangelizacji

 

 

CZĘŚĆ I

PODMIOT PRZEPOWIADANIA I NOWEJ EWANGELIZACJI

 

1)       Głosiciel słowa Bożego

 

Art. 1. Przepowiadanie jest przekazywaniem, wyjaśnianiem  i aktualizowaniem Objawienia, które swą pełnię osiągnęło w Chrystusie. Podmiotem pierwszorzędnym przepowiadania jest Bóg w Trójcy Świętej Jedyny, przemawiający przez Chrystusa     w Duchu Świętym. Bóg posługuje się człowiekiem, aby słowo Boże mogło być słyszane i rozumiane przez ludzi żyjących w różnym czasie i miejscu.

Art. 2. Przepowiadanie słowa Bożego jest podstawowym   zadaniem każdego chrześcijanina. Misyjny nakaz „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody.” (Mt 28, 19) skierowany został do apostołów i ich następców - biskupów, dotyczy jednak wszystkich duchownych, członków instytutów życia konsekrowanego i świeckich członków Kościoła (KK 22; KKK 888). Są oni powołani do tego, aby słowem i życiem głosić Ewangelię, a odbiorców Ewangelii wychowywać w wierze.

Art. 3. Biskup jest pasterzem i pierwszym nauczycielem   we wspólnocie Kościoła partykularnego. Jest on również odpowiedzialny za autentyczność oraz integralność przepowiadania realizowanego w różnych formach w powierzonej mu wspólnocie Kościoła. Ważnym i niezastąpionym podmiotem przepowiadania jest pomocnik biskupa - kapłan. Należy ukazywać kapłana jako brata, który służy wspólnocie, przyjaciela i członka rodziny parafialnej, a nie tylko urzędnika Kościoła.

Art. 4. Pamiętać należy, że „sam Chrystus, który jest prawdą, zechciał udzielić swojemu Kościołowi uczestnictwa w swojej nieomylności. Poprzez nadprzyrodzony zmysł wiary Lud Boży trwa niezachwianie w wierze pod przewodnictwem żywego Urzędu Nauczycielskiego Kościoła” (zob. KKK 889). Moc przepowiadania wypływa z otwartości i uległości na działanie Ducha Świętego w głosicielu oraz w słuchaczach. W tym celu należy wspierać rozwój życia duchowego kapłanów, życie modlitwy, umożliwiać ich stałą formację, udział w rekolekcjach, adorację Najświętszego Sakramentu, propagować formy życia wspólnotowego kapłanów, itd.

 

2) Urzędy kościelne

 

Art. 5. W nowoczesnym świecie docenić należy rolę planowania, organizacji, koordynacji oraz kontroli programów, form i sposobów przepowiadania w różnych wymiarach życia Kościoła lokalnego. Dlatego w Archidiecezji powinny dobrze funkcjonować agendy kurialne zajmujące się programowaniem i kontrolowaniem przepowiadania słowa Bożego.

 

3) Parafia

 

Art. 6. Kościół staje się rzeczywistością uchwytną dzięki konkretnemu, żywemu środowisku, które w warunkach polskich stanowi parafia. Przepowiadanie słowa Bożego, sprawowanie liturgii i posługa pasterska są podstawowymi funkcjami parafii (zob. KK 26; DK 5-6; DB 30; DM 15). Przez przepowiadanie słowa Bożego ludzie wierzący gromadzą się w Duchu Świętym, stając się Ludem Bożym. Jak każdy chrześcijanin zobowiązany jest darowaną wiarę dalej przekazywać, tak samo parafia, ożywiona duchem apostolskim, wezwana jest do misyjnego przepowiadania i świadectwa wiary.

 

4) Kaznodzieja

 

Art. 7. Homilia jest częścią liturgii i jest zarezerwowana kapłanowi lub diakonowi, który na podstawie świętych tekstów wykłada tajemnice wiary i zasady życia chrześcijańskiego (KPK 767,1). Homilię wygłasza kapłan celebrujący Eucharystię, przewodniczący celebry lub koncelebrans. Głoszący nauki trakcie rekolekcji nawet, gdy nie koncelebruje, powinien być obecny w prezbiterium w trakcie liturgii słowa.

 

5) Parafialna Rada Duszpasterska

 

Art. 8. Zgodnie z zaleceniami Vat. II poleca się w każdej    parafii utworzyć (DA 26) i zaktywizować działalność rad parafialnych. Dotyczy to zwłaszcza Parafialnej Rady Duszpasterskiej (PRD) i rady gospodarczej. Oprócz dużej pomocy w planowaniu  i organizacji duszpasterstwa rady służą procesowi upodmiotowienia wszystkich parafian.

Art. 9. Należy odróżnić PRD od doraźnie powoływanych   gremiów doradczych w parafii. Jednym ze sposobów powoływania PRD są demokratyczne wybory, wtedy 30% członków Rady pochodzi z wyboru, 30% z nominacji, a pozostałymi członkami powinni być liderzy aktywnych grup parafialnych. Rada parafialna pełni jednak zawsze rolę doradczą, a jej działalność odbywa się według przyjętego statutu.

 

6) Grupy parafialne i ruchy kościelne

 

Art. 10. We współczesnych warunkach duże znaczenie   apostolskie mają żywe wspólnoty kościelne. Do zadań Proboszcza należy troska o duszpasterstwo grup kościelnych, zwłaszcza inicjowanie w parafii nowych ruchów odnowy Kościoła i wspólnot chrześcijańskich. Może to realizować przy pomocy kompetentnych osób, ale on jest głównym odpowiedzialnym za ich powstawanie.

Art. 11. W parafii należy podtrzymywać i rozwijać działalność grup tradycyjnych, np. ministrantów, lektorów, scholi, chóru, grup caritas itd. Należy objąć je pogłębioną formacją chrześcijańską, aby nie były tylko grupami akcji, ale wspólnotami chrześcijańskimi pełniącymi w parafii szersze zadania apostolskie.

Art. 12. Należy dowartościować i popierać w parafiach wszelkie formy duszpasterstwa w mniejszych wspólnotach, min.: system „komórek parafialnych”, wspólnoty podstawowe, „grupy dzielenia”, kręgi rodzin, grupy spotkań domowych, kręgi biblijne, itd. Ich celem jest pogłębianie znajomości Biblii i umiejętności korzystania z niej, umiłowanie liturgii, Kościoła i sakramentów w atmosferze małej wspólnoty eklezjalnej. Kościół zachęca do szanowania ich różnorodnych charyzmatów, duchowości i zadań apostolskich. Działalność ruchów i wspólnot kościelnych powinny być koordynowane przez agendę kurialną ds. ruchów i wspólnot przy kurii diecezjalnej.

 

7) Rodzina

 

Art. 13. Chrześcijańscy rodzice jako pierwsi są powołani do przekazywania wiary w rodzinie. Dzieci oczekują od nich głoszenia Ewangelii, które powinno rozpoczynać się od wczesnego dzieciństwa. Człowiek dorastający w rodzinie doświadcza w życiu codziennym owoców ducha ewangelicznego, poznaje podstawowe pojęcia religijne i kościelne, otrzymuje fundamentalne wtajemniczenie chrześcijańskie.

Art. 14. W procesie ewangelizacji rodzina żyjąca Ewangelią odgrywa dużą rolę. Świadectwo życia chrześcijańskiego katolickiej rodziny, potwierdzane słowem i postawą, przynosi duże efekty misyjne i apostolskie względem innych rodzin. Religijna postawa rodziny wzywa niewierzących do nawrócenia, a wątpiących zachęca do wytrwałości.

Art. 15. Parafianie pokrzepieni słowem Bożym powinni   dzielić się jego treściami w gronie rodzinnym, a następnie w środowisku życia i pracy. Należy popierać wszelkie formy katechezy rodzinnej, w której rodzice przekazują swoim dzieciom usłyszaną w liturgii homilię i teksty biblijne.

 

8) Alumni seminarium duchownego

 

Art. 16. Alumni w ramach formacji do kapłaństwa powinni być wszechstronnie przygotowani do głoszenia słowa Bożego w ramach warsztatów, ćwiczeń i wykładów prowadzonych przez kompetentnych wykładowców. Specjalistyczna formacja kandydatów do kapłaństwa powinna uwzględniać, poza homiletyką fundamentalną, również homiletyką materialną, homiletykę formalną i szczegółową, zwracając wyjątkową uwagę na praktyczne zagadnienia.

Art. 17. Formacja seminaryjna w dziedzinie głoszenia słowa Bożego jest decydująca, dlatego wyświęcani diakoni powinni być doskonale do niej przygotowani. Lud Boży oczekuje bowiem na kompetentnych głosicieli słowa Bożego (DP 4; KPK 762).

 

9) Świeccy

 

Art. 18. Osoby świeckie w Archidiecezji z różnych przyczyn są ciągle mało aktywnym podmiotem ewangelizacji. Należy przełamywać istniejące stereotypy i napięcia w relacjach duchowni - świeccy i promować odpowiedzialność apostolską osób świeckich w jedności z miejscowymi pasterzami.

Art. 19. Należy podejmować wszelkie możliwe działania sprzyjające atmosferze współudziału oraz współpracy z osobami świeckimi, promujące wzrost Kościoła w różnych środowiskach społecznych. Należy przezwyciężać tzw. „duszpasterstwo zachowawcze” ograniczające się do zakresu wąsko rozumianej parafii, jako środowiska „dobrych” parafian (np. dominicantes).

Art. 20. Należy podejmować współpracę z instytucjami i środowiskami świeckimi, którym zależy na wzroście dobra,  promocji kultury i wychowania.

Art. 21. Ważna jest intensyfikacja społecznych działań duszpasterskich, konieczne jest wyjście do wiernych świeckich poza budynki kościelne, do obszarów codziennego życia parafian (internaty, akademiki, kluby, świetlice, szkoły itp.).

Art. 22. Każda parafia zatroszczy się o formację liderów świeckich, kompetentnych ewangelizatorów, osoby potrafiące prowadzić spotkania grupowe, animować dyskusję, pełnić funkcję komentatora, opiekuna świetlicy, klubu, centrum parafialnego. W tym celu należy tworzyć rejonowe centra ewangelizacji.

Art. 23. Działaniem jednoczącym parafię może być jej zaangażowanie w rozwiązywanie lokalnych problemów we współpracy z władzami lokalnymi, samorządowymi. Ważne jest uczestnictwo w życiu szkoły oraz innych instytucji edukacyjno-wychowawczych na terenie parafii. Troską duchową należy otoczyć osoby odpowiedzialne za innych, a więc pedagogów,  nauczycieli, lekarzy, urzędników, którzy z natury swoich obowiązków oddziaływają na większą ilość osób. 10) Struktury dzieła „Nowej Ewangelizacji”

Art. 24. Odejście od Ewangelii wielu osób oraz grup, zwłaszcza specyficzna sytuacja duchowa i religijna środowisk wielkomiejskich oraz po-PGR-owskich w Archidiecezji, domaga się podjęcia Nowej Ewangelizacji. Ponieważ zadania, metody i sposoby nowej ewangelizacji wymagają specjalnego przygotowania, należy zapewnić temu dziełu wszechstronne wsparcie.

Art. 25. Istnieje konieczność powołania oraz prężnej aktywności agendy kurialnej ds. Nowej Ewangelizacji oraz archidiecezjalnego ośrodka formacji ewangelizatorów. Powinien one wypracowywać lokalne modele ewangelizacyjne, programy działania i imperatywy, we współpracy z istniejącymi Szkołami Nowej Ewangelizacji, ruchami i wspólnotami.

Art. 26. Wprowadzać należy nowe formy ewangelizacji, zwłaszcza dla młodzieży, z uwzględnieniem takich elementów jak: muzyka, przekaz multimedialny, formy przeżyciowe, liturgiczne i wspólnotowe, praca w grupach, zabawa, rekreacja, sport, itp.

Art. 27. W sytuacji małej skuteczności istniejących form przepowiadania parafialnego należy podejmować inicjatywy  związane z katechezą dorosłych. Poszukiwanie nowych sposobów dotarcia z Dobrą Nowiną do osób zagubionych, dotkniętych ubóstwem materialnym i deprawacją moralną w różnych środowiskach, domaga się zaplanowanych i skoordynowanych działań na szczeblu diecezji oraz dekanatów.

Art. 28. Dzieło rekolekcji oraz misji realizowanych w atrakcyjny i pociągający sposób jest jednym z istotnych zadań duszpasterstwa parafialnego. Należy nieustannie doskonalić formy i sposoby realizacji rekolekcji dla dzieci i młodzieży. Niezbędne są nowe programy, środki i pomoce do ich przeprowadzenia, należy przygotować dobre zespoły osób prowadzących rekolekcje pod przewodnictwem kapłana.

 

11) „Nowość” współczesnego  ewangelizatora

 

Art. 29. Każdy katolik jest wezwany, aby z zapałem angażował się w życie Kościoła i wyznawał wiarę wobec osób obojętnych religijnie i niewierzących. Istotny wpływ na kształtowanie takiej postawy wiernych ma: kompetentny spowiednik, porywający kaznodzieja, religijne środowisko rodzinne, ćwiczenia duchowe i rekolekcje, misje, przynależność do różnych wspólnot.

Art. 30. Życie codzienne przeżywane w zgodzie z wyznawaną wiarą, modlitwa i życie sakramentalne, prowadzą do rozwoju wiary i sprzyjają ewangelizowaniu innych ludzi.

Art. 31. Osoba przepowiadająca powinna być sama przekonana do głoszonych treści. Powinna doświadczać mocy słowa we własnym życiu, kroczyć drogą wciąż pogłębiającej się wiary i być poddana prowadzeniu Ducha Świętego, a przez to pobudzać innych do kroczenia drogami Ewangelii. 

Art. 32. Należy przekazywać wierzącym naukę Kościoła o znaczeniu i praktykowaniu charyzmatów zwyczajnych i nadzwyczajnych, których udziela Duch Święty, aby wszyscy chrześcijanie mogli ich używać w życiu i posługiwaniu.

Art. 33. Wymogiem czasu jest organizowanie seminariów i kursów ewangelizacyjnych, aby przygotowywać kapłanów, liderów i współpracowników o silnej osobowości, energicznych i charyzmatycznych, oddanych bez reszty ewangelizacji kerygmatycznej, charyzmatycznej i wspólnotowej.

Art. 34. Współczesny ewangelizator to osoba:

·           żyjąca w komunii z Jezusem Chrystusem,

·           otwarta na działanie Ducha Świętego,

·           o głębokim życiu wewnętrznym,

·           głosząca Ewangelię, której źródłem jest osobiste spotkanie z Jezusem Chrystusem,

·           nieustannie nawracająca się w Kościele,

·           poszerzająca wiedzę,

·           porywająca słuchaczy świadectwem życia i słowa,

·           pełna szacunku wobec słuchaczy,

·           głosząca prawdę, odważna, spontaniczna, prawa i bezkompromisowa,

·           posługująca w jedności z hierarchią i nauczaniem Kościoła.

 

CZĘŚĆ II

 

TREŚĆ PRZEPOWIADANIA

 

Art. 35. Homilia powinna przedstawiać kerygmat biblijny  zawarty w tekstach liturgii oraz dokonywać jego aktualizacji do życia słuchaczy zgodnie ze wskazaniami dokumentu „Interpretacja Pisma Świętego w Kościele”.

Art. 36. Należy dbać o to, by treść homilii była połączona z kontekstem liturgicznym, tematem danej niedzieli i tekstami mszalnymi, gdyż rok liturgiczny i teksty mszalne sprzyjają głębszemu zrozumieniu słowa Bożego.

Art. 37. Treść przepowiadania powinna zawierać: treści roku liturgicznego, wyjaśnienia znaków, symboli i gestów stosowanych w liturgii, elementy życiorysów świętych, itd.

Art. 38. W treści przepowiadania zaleca się uwzględnianie tematyki małżeńskiej, rodzinnej oraz kultury narodowej i lokalnej, odwoływanie się do wartości historii, kultury, sztuki i literatury polskiej. W dobie jednoczenia się Europy i konieczne jest dbanie o wychowanie patriotyczne dzieci i młodzieży.

Art. 39. W treści przepowiadania należy uwzględniać naukę społeczną Kościoła, akcentować cnoty społeczne, mówić o sensie pracy i odpoczynku w życiu chrześcijanina.

Art. 40. Przepowiadane słowo, czerpane ze skarbca wiary Kościoła, powinno w słuchaczach budzić i rozwijać wiarę, nadzieję i podnosić na duchu, zawierać słowa pocieszenia, dobroci, miłości.

Art. 41. Kaznodzieja powinien odwoływać się do przykładów dobra, szukać pozytywnych uzasadnień i pociągać słuchaczy ku świętości.

Art. 42. W świecie przepełnionym relatywizmem w homiliach i kazaniach należy kształtować sumienia słuchaczy oraz ich postawy moralne, unikając jednak moralizowania.

Art. 43. Istotnym elementem homilii jest jej wymiar apelatywny. Homilia nie może być jedynie teorią, ale musi wzywać do decyzji, przemiany postaw i działania. Służą temu szczególnie homilie ewangelizacyjne, których stosowanie staje się coraz większym wymogiem czasów.

Art. 44. W Niedziele i święta należy zdecydowanie unikać kazań katechizmowych, gdyż homilia ma pierwszeństwo przed kazaniem.

 

CZĘŚĆ III

 

NIEKTÓRE FORMY PRZEPOWIADANIA

 

1) Homilia

Art. 45. W Niedziele i święta obowiązujące homilię należy głosić podczas wszystkich Mszy św. sprawowanych z udziałem ludu; można ją opuścić jedynie z bardzo ważnego powodu (KPK 767, 2). Zaleca się głoszenie homilii w innych dniach, zwłaszcza w dniach powszednich Adwentu, Wielkiego Postu i Okresu Wielkanocnego, a także w innych dniach świątecznych i przy innych okazjach, w których wierni liczniej gromadzą się w kościele.

Art. 46. Zaleca się zachowanie po homilii krótkiej chwili  milczenia.

Art. 47. Kaznodzieja nie może zwalniać się z przygotowania i głoszenia homilii, zamiast niej odczytując lit, gdyż miejsce po odczytaniu Ewangelii jest zarezerwowane dla homilii. Listy Pasterskie Episkopatu, a także inne listy, mogą stanowić materiał pomocniczy do wykorzystania w homilii, nigdy zaś nie powinny jej zastępować. Fragmenty listów dostosowane do warunków duszpasterskich można odczytać w ramach ogłoszeń duszpasterskich.

Art. 48. Wymogiem czasu jest głoszenie homilii ewangelizacyjnej. W liturgii sakramentu chrztu i sakramentu małżeństwa, nawet gdy odbywają się poza Mszą Świętą, należy głosić homilię, pamiętając o tym, że słowo Boże rodzi i rozwija wiarę konieczną do przeżywania sakramentu.

Art. 49. Podczas Mszy św. pogrzebowych winna być z zasady wygłoszona krótka homilia, która w żadnym razie nie może przybierać formy pochwalnej mowy żałobnej. Homilia ta powinna ukazywać misterium śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, które przyniosło życie wieczne wszystkim wierzącym.

Art. 50. Homilia powinna być wygłoszeniem biblijnego kerygmatu z moralnymi wskazaniami, w sposób zrozumiały, z zachowaniem kontaktu wzrokowego, środków retorycznych i gestykulacji stosownej do treści.

Art. 51. Obowiązkiem proboszcza jest zorganizowanie odpowiedniego nagłośnienia, które zapewni wiernym dobrą słyszalność słowa Bożego.

 

2) Rekolekcje oraz misje parafialne

 

Art. 52. Proboszcz ma obowiązek zorganizowania rekolekcji adwentowych i wielkopostnych, a także misji i innych form przepowiadania dostosowanych do miejscowych potrzeb (KPK 770).

Art. 53. Prowadzącym rekolekcje lub misje powinien być  kapłan, który może współpracować z grupą ewangelizacyjną. Rekolekcje dziecięce i młodzieżowe powinny mieć formę przeżyciową, ewangelizacyjną i wspólnotową. Zaleca się współudział  lokalnych wspólnot i grup parafialnych. Dobre poprowadzenie  rekolekcji wymaga przygotowania dalszego i bliższego w parafii, w której mają się odbywać.

Art. 54. Prowadzący rekolekcje lub misje, w porozumieniu z proboszczem miejsca, powinni przygotować nauki rekolekcyjne, dobrać odpowiednią oprawę muzyczną, przemyśleć sposób zastosowania innych pomocy, a w programie rekolekcji uwzględnić czas na sakrament pojednania uczestników.

Art. 55. Postuluje się prowadzenie rekolekcji ewangelizacyjnych przez przygotowane ekipy ewangelizacyjne, szczególnie dla młodzieży i dzieci. Prowadzącym rekolekcje powinien być kapłan bądź osoba duchowna, osoby świeckie zaś mogą tworzyć resztę zespołu. Zaleca się odbywanie rekolekcji wyjazdowych z grupami młodzieżowymi, a także okresowych dni skupienia i czuwań   modlitewnych. Członkowie duszpasterstw akademickich, ruchów kościelnych, wspólnot i stowarzyszeń mają prawo do odrębnych rekolekcji poza rekolekcjami dla dorosłych, dzieci i młodzieży. Dlatego też duszpasterze powinni zadbać o odpowiednie formy rekolekcyjne z uwzględnieniem potrzeb wiernych.

 

3) Katecheza dorosłych

 

Art. 56. Systematyczna katecheza w warunkach Kościoła w Polsce może dokonywać się dzięki parafii. Choć godne polecenia są różnorodne środowiska przepowiadania słowa Bożego, jednak parafia powinna zapewnić dotarcie Ewangelii do wszystkich wiernych.

Art. 57. Należy rozwijać katechezę w małych zespołach osób, dotyczy to szczególnie katechezy młodzieżowej i przygotowania do bierzmowania. Spotkanie w małej grupie umożliwia  nawiązywanie relacji osobowych, dialog, poczucie wspólnoty modlitwy.

Art. 58. Kodeks Prawa Kanonicznego wymienia dorosłych jako pierwszych adresatów katechezy, dlatego jej organizacja w każdej parafii jest obowiązkowa i powinna podlegać kontroli. Powinna odbywać się systematycznie, w cyklu tygodniowym lub miesięcznym, np. w formie seryjnych spotkań, konferencji, kazań katechizmowych czy kursów biblijnych.

Art. 59. Katechizacja dorosłych jest zadaniem wszystkich duszpasterzy. KPK stwierdza, że “proboszcz zobowiązany jest troszczyć się o nauczanie katechetyczne dorosłych, młodzieży, dzieci” (KPK 776).

 

4) Katecheza przedmałżeńska

 

Art. 60. Analiza współczesnej sytuacji wskazuje na to, że proszący o ślub często potrzebują ewangelizacji początkowej i wtajemniczenia w życie Kościoła. Katechezy przedmałżeńskie mają więc na celu ewangelizację tych, których początkowym   zamiarem był ślub jedynie dla tradycji. Osoby zamierzające założyć chrześcijańską rodzinę powinny odbyć systematyczną i metodyczną formację we wspólnocie katechumenalnego wtajemniczenia.

Art. 61. W katechezie przedmałżeńskiej i rodzinnej należy stosować się do wskazań zawartych w Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin, zatwierdzonym przez Konferencję Episkopatu Polski. Polecaną formą przygotowania młodych ludzi do życia w małżeństwie i rodzinie są katechezy przedmałżeńskie, zwane popularnie “naukami przedmałżeńskimi”. Ich realizacja powinna przybierać formę katechumenatu, jako drogi do osobistego zawierzenia Chrystusowi i Jego Ewangelii, nie wolno ograniczać się do krótkiego pouczenia o sakramencie małżeństwa i przebiegu obrzędu liturgicznego (zob. II PSP nr 42).

Art. 62. Zagadnieniem wyjątkowej wagi są tzw. Kursy przedmałżeńskie dla młodych zamierzających wstąpić w związek małżeński. Zgodnie z Dyrektorium i dokumentami II Synodu Plenarnego kurs taki powinien trwać co najmniej rok, oprócz  formacji i katechezy powinien obejmować wprowadzenie w życie duchowe oraz praktykę modlitwy, która w przyszłości pozwoli budować chrześcijańską rodzinę i przetrwać kryzysy małżeńskie.

Art. 63. Tzw. kursy przedmałżeńskie należy przekształcić w systematyczną i pogłębioną katechezę dla dorosłych. Celem tej katechezy winno być ukazanie: życia małżeńskiego jako drogi uświęcenia, świętości przekazywania życia, wartości sakramentów Kościoła, zwłaszcza pokuty i Eucharystii, wartości życia wspólnotowego w Kościele.

Art. 64. W parafii zaleca się utworzenie grupy animatorów przygotowanych do prowadzenia kursu przedmałżeńskiego, którą będą stanowić kompetentni świeccy specjaliści, małżonkowie i kapłan pełniący rolę przewodniczącego. Świadectwo katolików świeckich wpływa pozytywnie na jakość kursu przedmałżeńskiego.

Art. 65. Zaleca się także dowartościowanie obrzędu zaręczyn i stosowanie go w rytuale rodzinnym i parafialnym zgodnie z lokalną formułą. 5) Katecheza sakramentalna dzieci, młodzieży i ich rodziców

Art. 66. Proboszcz parafii jest odpowiedzialny za organizację katechez inicjacyjnych dla dzieci, młodzieży i ich rodziców, z okazji chrztu, pierwszej Komunii Świętej i bierzmowania. Należy przełamywać mentalność powierzchownego i rytualistycznego przyjmowania tych sakramentów.

Art. 67. Katechezy dla rodziców i chrzestnych powinny trwać kilka miesięcy, podobnie jak okres formacji dorosłego katechumena. Niedopuszczalne jest przygotowanie w formie jednego tylko spotkania, którego celem jest omówienie obrzędu chrztu. Program katechez chrzcielnych powinien odpowiadać  obrzędowi chrztu dorosłych, z uwzględnieniem elementów  ewangelizacyjnych.

Art. 68. Dotyczy to także katechez związanych z I Komunią św. Przyjęcie tego sakramentu jest wyjątkową okazją dotarcia do rodzin dzieci komunijnych i odnowienia w nich rozumienia znaczenia chrztu, Eucharystii i bierzmowania. Rodzice dzieci komunijnych bardzo często potrzebują ewangelizacji i pogłębionej katechezy. Katechezy dla rodziców, prowadzone równolegle z systematycznymi katechezami dla dzieci, powinny zmierzać do tego, by umocnić w rodzicach umiejętność przekazywania wiary w rodzinie, wierność sakramentom, realizację czynnej miłości oraz poczucie przynależności do parafii.

Art. 69. Katechezy przygotowujące do bierzmowania mogą być prowadzone przez ekipy ewangelizacyjne. Zaleca się ubogacenie katechez sakramentalnych spotkaniami w mniejszych grupach, w jedności z liturgicznym i katechetycznym życiem parafii.

6) Przepowiadanie w duszpasterstwie dzieci i młodzieży

Art. 70. Należy dowartościować przepowiadanie w ramach dziecięcych i młodzieżowych parafialnych grup duszpasterskich. Katecheza i formacja chrześcijańska we wspólnotach parafialnych jest koniecznym uzupełnieniem katechezy szkolnej i sakramentalnej. Należy wprowadzać atrakcyjne dla młodych formy duszpasterskie: czuwania, spotkania modlitewne, kluby dyskusyjne, wyjazdy, pikniki, pielgrzymki, itp.

Art. 71. Duszpasterstwo młodzieży szkół średnich powinno szczególnie uwzględniać ewangelizację, wychowanie do miłości  i formację przygotowującą młodzież do życia w rodzinie katolickiej.

 

7) Przepowiadanie w „duszpasterstwach akademickich”

 

Art. 72. W ośrodkach duszpasterstwa akademickiego przepowiadanie realizuje się poprzez homilie, kazania, organizację systematycznych katechez mistagogicznych i tematycznych, pogłębiających formację chrześcijańską i odpowiadających na konkretne problemy słuchaczy. Tematyka przepowiadania w duszpasterstwach akademickich powinna szczególnie uwzględniać ewangelizację fundamentalną, wprowadzenie w modlitwę, przygotowanie do małżeństwa i rodziny, pokonywanie kryzysów życiowych, zagadnienia KNS itp.

Art. 73. Należy dołożyć starań aby duszpasterstwa akademickie przybierały formę wspólnot formacyjnych kształtujących wiarę, modlitwę, życie sakramentalne, min. poprzez słuchanie słowa Bożego, doświadczenie modlitwy, wspólnoty kościelnej, braterstwa i przyjaźni. Konieczne jest kierowanie inicjatyw duszpasterskich do środowisk studenckich w akademikach, uczelniach, klubach, itd.

 

8) Przepowiadanie w ruchach, wspólnotach i grupach

 

Art. 74. Treść i forma przepowiadania słowa Bożego w grupach kościelnych powinna być konsultowana z kapłanem odpowiedzialnym za parafię, szczególnie wtedy, gdy w przepowiadanie są zaangażowani wierni świeccy, np. w trakcie drogi krzyżowej, adoracji, nabożeństw, komentarzy liturgicznych, spotkań grup, ruchów i wspólnot.

Art. 75. Jeśli przepowiadanie słowa Bożego w ramach ruchu czy wspólnot kościelnych, odbywa się w domach rodzinnych osób świeckich, proboszcz miejsca powinien być o tym wcześniej poinformowany, a treść katechezy przez niego zaaprobowana.

 

9) Miejsca przepowiadania

 

Art. 76. Każdy chrześcijanin powinien pamiętać, że miejscem głoszenia Ewangelii jest jego środowisko życia: rodzina, praca, szkoła, miejsce wypoczynku i rekreacji, środowisko znajomych i przyjaciół.

Art. 77. Obowiązkiem proboszcza jest udostępnienie wiernym dla celów ewangelizacyjnych ogrzewanych i stosownie wyposażonych pomieszczeń z zapleczem socjalnym. Postuluje się tworzenie wielofunkcyjnych sal z wyposażeniem audiowizualnym, stołami i krzesłami. W tym celu należy wykorzystać dawne sale katechetyczne w domach katechetycznych i przy plebaniach.

 

10) Przepowiadanie w mediach

 

Art 78. Obowiązkiem proboszcza jest rozprowadzanie czasopism religijnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych, np. poprzez grupę świeckich kolporterów lub sprzedaż przykościelną. Art. 79. Każda parafia powinna wydawać gazetkę lub biuletyn informacyjny tygodniowy, miesięczny lub okolicznościowy, w zależności od potrzeb duszpasterskich oraz posiadać parafialna stronę internetową.

Art. 80. Gabloty parafialne oraz tablice informacyjne na  bieżąco powinny informować wiernych o aktualnych wydarzeniach z życia parafii, archidiecezji, powinny zawierać informacje z serwisu KAI o aktualnych audycjach radiowych, telewizyjnych, godnych uwagi przedstawieniach teatralnych i wystawach poruszających tematykę religijno-moralną. Powinny one również zawierać materiały propagujące Radio „Plus” i czasopismo KNOB. Zadbać należy o aktualność oraz estetyczny wygląd tablic i wszelkich dekoracji kościelnych.

Art. 81. W parafii powinna funkcjonować biblioteka z wypożyczalnią książek religijnych, filmów (kasety video i płyty CD) oraz z czytelnią prasy, klubem lub kawiarenką parafialną. Należy informować wiernych i zachęcać do korzystania z biblioteki seminaryjnej.

Art. 82. Zaleca się inicjowanie powstawania programów katolickich w lokalnych sieciach radiowych i telewizyjnych, a także tworzenie lokalnych lub regionalnych rozgłośni.

Art. 83. Osoby pracujące w środkach społecznego przekazu powinny czuć się odpowiedzialne za dzieło ewangelizacji.

Art. 84. Pracowników mediów należy objąć formacją chrześcijańską o wymiarze osobowym, moralnym i zawodowym, w formie spotkań, rekolekcji, sympozjów, konferencji o zasięgu dekanalnym i diecezjalnym.

Art. 85. Należy kształtować u dorosłych, młodzieży i dzieci, właściwy sposób odbioru programów i korzystania z mediów; formować zmysł krytyczny, umiejętność oceny i wyboru treści programów; uczyć rozpoznawania mechanizmów manipulacji, czerpiąc z wiedzy, jaką posiada Kościół na temat współczesnych środków przekazu myśli.

 

11) Stare i nowe formy stosowane w przepowiadaniu

 

Art. 86. W głoszeniu słowa Bożego zaleca się stosowanie dodatkowych środków wyrazu, z wykorzystywaniem nowoczesnych środków audiowizualnych i multimedialnych: obraz, plakat, zdjęcie, tablice, rysunek, film i muzykę. Warto stosować slajdy, inscenizacje, pantomimy i dramy z komentarzem wyjaśniającym, szczególnie w trakcie głoszenia słowa do dzieci, młodzieży i studentów. Poza metodami aktywizującymi zaleca się formy przeżyciowe, które angażują uczestników i włączają  we wspólnotę. Wprowadzanie tych form powinno być jednak poprzedzone stosownym komentarzem i końcowym wyjaśnieniem treści z życiową aplikacją.

Art. 87. Podtrzymywać należy zwyczaj dekorowania mieszkań podczas uroczystości parafialnych, traktować go jako element świadectwa chrześcijańskiego, ale również formę obwieszczania treści religijnych.

Art. 88. Duszpasterze powinni zaopatrywać wiernych w materiały pomocnicze do liturgii domowych np. w okresie Bożego Narodzenia i Wielkanocy.

Art. 89. Docenić należy odwiedziny duszpasterskie kapłanów w domach dla omówienia problemów rodzinnych i religijnych, postuluje się stwarzanie możliwości zapraszania duszpasterzy w ramach “wizyt duszpasterskich na życzenie”.

Art. 90. Zaleca się kursy ewangelizacyjne wypracowane przez Szkoły Ewangelizacji oraz rekolekcje ewangelizacyjne, które mogą być okazją do ożywienia apostolskiego wiernych, jednak wcześniej uczestnicy powinni być przygotowani do ich właściwego odbioru. dla „dobrych” parafian, którzy przychodzą na celebracje, lecz szukać kontaktu i przyciągać osoby zagubione, słabo związane z życiem parafii. Pomóc w tym może np. społeczne, atrakcyjne przeżywanie wydarzeń kościelnych, ewangelizacja “od domu do domu”, spotkania ewangelizacyjne na placach i stadionach, koncerty i marsze ewangelizacyjne oraz inne formy ewangelizacji.

 

CZĘŚĆ IV

 

JĘZYK PRZEPOWIADANIA

 

Art. 96. Homilia  powinna być głoszeniem słowa Bożego w charakterze świątecznej proklamacji, z dobrą dykcją i artykulacją. Konieczne jest głoszenie słowa w taki sposób, aby wszyscy dobrze  słyszeli i rozumieli treść przepowiadania. Używać należy poprawnego języka polskiego dostosowanego do możliwości intelektualnych odbiorców; niezbędna jest klarowność wypowiedzi i odpowiednio użyta terminologia.

Art. 97. Homilia powinna być głoszona, nigdy zaś czytana. Nie wyklucza to pomocniczego odczytania drobnych cytatów w formie przykładów, ale tak, aby wypowiedź nie straciła charakteru żywego słowa mówionego.

Art. 98. Intonacja, tempo i ekspresja głosu muszą być zharmonizowane z celem i treścią kazania, nie mogą jednak nużyć czy sprzyjać wyłączaniu się słuchaczy. Kazanie powinno być zwarte, z dobrze  zaakcentowaną puentą umożliwiającą wyciągnięcie praktycznych wniosków. Brak spójności celu i treści, chaos wypowiedzi, wielość tematów utrudniają przyjęcie słowa Bożego. Należy unikać niepotrzebnych zdrobnień, „przesładzania” wypowiedzi, w razie potrzeby należy stosować język obrazu. We wszystkich typach przepowiadania należy unikać specjalistycznego języka teologii, a zamierzoną treść ujmować w prostych i znanych słowach.

Art. 99. Przy aktualizacji tekstów biblijnych do życia słuchaczy, kaznodzieja powinien posługiwać się konkretnymi, dobrze dobranymi przykładami, których celem jest ukazanie możliwości zastosowania życiowego przepowiadanego słowa.

Art. 100. W trakcie głoszenia słowa kaznodzieja powinien od początku do końca zachować kontakt wzrokowy ze słuchaczami, ogarniać wzrokiem wszystkich obecnych nikogo nie pomijając. Żywe słowa połączone z kontaktem wzrokowym znacznie potęgują skuteczność przekazu. Gestykulacja, mimika twarzy powinna być zharmonizowana i podporządkowana przesłaniu płynącemu z kazania.

 

CZĘŚĆ V

 

WARUNKI SKUTECZNOŚCI PRZEPOWIADANIA

 

Art. 101. Podstawą skuteczności głoszenia słowa Bożego jest komunia z Jezusem Chrystusem i modlitwa za tych, do których kierowany jest  przekaz. Głosiciel słowa Bożego, aby pełnić swoją służbę w mocy Ducha Świętego musi trwać w zażyłości z Osobą Jezusa w słowie i Eucharystii, z Duchem Świętym jako przewodnikiem i żyć aktywnie we wspólnocie Kościoła. zdrobnień,

Art. 102. Osadzenie kapłana, jak również osób świeckich w grupie czy wspólnocie chrześcijańskiej, gdzie przeżywa się relacje z innymi na poziomie braterskim, jest istotne dla zapewnienia efektywności w życiu chrześcijańskim i posłudze apostolskiej.

Art. 103. Postuluje się stworzenie warunków do stałego doskonalenia umiejętności przepowiadania słowa Bożego poprzez różnego typu specjalistyczne kursy, warsztaty, seminaria itp. organizowane dla świeckich i duchownych.

Art. 104. Do kompetentnych urzędów kościelnych należy kontrola wygłaszanych homilii, nauk rekolekcyjnych, katechez sakramentalnych, katechez do grup i katechez szkolnych. Specjalne urzędy powinny kontrolować treść merytoryczną i jakość przekazu homilii i katechez, a także domagać się treści w formie pisemnej. Urzędy te powinny również stymulować i wymagać od głosicieli poszerzania wiedzy  i rozwoju umiejętności praktycznych.

Art. 105. Postuluje się powoływanie grup homiletycznych w parafiach, które wspólnie z duchownymi, miałyby za zadanie przygotowanie i doskonalenie homilii, dla dorosłych, młodzieży, dzieci, szczególnie od strony treści egzystencjalnych, przykładów i formy przekazu. Takie grupy homiletyczne wnosiłyby niezastąpiony wkład w przygotowanie i ocenianie homilii. Inną formą uzyskiwania od parafian oceny i sugestii na temat przepowiadania jest zbierania anonimowych opinii na kartkach.

Art. 106. Współpraca ze świeckimi pomaga mówiącemu poznać środowisko, w którym dokonuje się głoszenie słowa, co jest jednym z warunków skuteczności przepowiadania słowa Bożego. Treścią przepowiadania jest bowiem: Objawienie oraz życie słuchaczy (por. KPK 678).

Art. 107. Zachęca się proboszczów, aby tam, gdzie jest to możliwe, włączali świeckich z ruchów i wspólnot w posługę składania osobistych świadectw podczas przepowiadania.

Art. 108. Należy dowartościować katechezę w małych zespołach osób, dotyczy to szczególnie katechezy młodzieżowej, także przygotowania do bierzmowania i małżeństwa. Spotkanie w małej grupie umożliwia nawiązywanie relacji osobowych, dialog i poczucie wspólnoty modlitwy