loading...

a) Założenia do programu formacji permanentnej katechetów

27 kwietnia 2013r. Odsłon: 11100

Formacja permanentna katechetów opiera się na: Piśmie św, Katechizmie Kościoła Katolickiego i Nauce Społecznej Kościoła.


 

 

1. Katecheza, jako jedna z istotnych form posługi słowa w Kościele, stanowi  zawsze aktualny i doniosły problem życia Kościoła, który wciąż na nowo podejmuje misję nauczania zgodnie ze słowami Chrystusa: „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody” (Mt 28,19). Dynamicznie zmieniające się warunki życia, przemiany zachodzące w świecie, stanowią dla Kościoła nieustanne wezwanie do kompetentnego oraz adekwatnego ich odczytywania, a następnie określenia  skutecznego oddziaływania (por. KDK 3-10). Katecheza swym zasięgiem obejmuje zarówno orędzie Chrystusa, jak i życie konkretnego człowieka z jego uwarunkowaniami środowiskowymi. Złożone warunki życia współczesnego człowieka, nacechowane szybkimi zmianami, oraz bogactwo orędzia Bożego, wymagają poszukiwania coraz to nowszych metod w zakresie ciągłej formacji katechetów, którzy stanowią podstawę odnowy w Kościele i w całym procesie przemian.

2. Wśród wielu dróg formacji katechetów wyłania się dziś potrzeba małej wspólnoty chrześcijańskiej (zob. DOK 246) jest to możliwe w ramach dekanalnych ośrodków katechetycznych. To w niej jako wspólnocie eklezjalnej, katecheci mogą umacniać swoje powołanie. Wspólnota taka może wywierać wielki wpływ na ich formację. Już samo uczestnictwo w życiu i działaniu eklezjalnej wspólnoty daje katechetom okazję do  wzbogacenia swojej własnej osobowości. Wpływ takiej wspólnoty na osobowość katechety dotyczy różnych kierunków  rozwoju, a przede wszystkim wpływa na rozwój duchowy i intelektualny.

3. Aktywny udział w życiu wspólnoty Kościoła pozwala katechetom znaleźć w małej wspólnocie eucharystycznej swój cel i swój pełny wyraz (zob. DOK 158-159). W liturgii bowiem aktualizuje się i uobecnia Kościół, permanentna katecheza mistagogiczna i szkoła wiary. Liturgia prowadzi do kontaktu  człowieka z Bogiem, a także uczy postaw ogólnoludzkich, jak przebaczenie, umiejętność słuchania, dzielenia się z drugimi, ofiary i ofiarności. Pozwala na autokorektę, uczy pewności siebie i  pokory. Każdy z członków takiej wspólnoty ma coś do ofiarowania, do przekazania innym, jakiś dar szczególny, choćby to był dar własnej słabości, bezsiły i bezradności. Właśnie dla tego, że słaby potrzebuje silnego by nie upad a silny słabego by nie popada w pychę.

4. W pracy katechetycznej, niezależnie od miejsca, w którym się ona dokonuje, zawsze podstawową rolę odgrywa osobowość katechety.  Decyduje ona o wynikach nauczania i wychowania. Jakkolwiek nauczanie i wychowanie stanowi zawsze wspólną działalność katechety i katechizowanych, to jednak działalność ta kierowana jest przez katechetę. On szuka sposobów wyzwalania motywacji, uczenia się i rozwijania umysłowej i moralno-wolitywnej siły uczniów, decyduje o najbardziej skutecznym doborze metod nauczania i wychowania. Mówi się, że katecheta jest i pozostanie „duszą” nauczania i wychowania. Dyrektorium katechetyczne wyraźnie podkreśla rolę katechety w procesie  katechizacji,  gdy stwierdza, że  owocność katechezy bardziej gwarantują szlachetne przymioty ludzkie i chrześcijańskie katechety niż wyszukane metody. Poprzez osobowy kontakt katechety z katechizowanym, zgodnie z przykładem Jezusa i apostołów, łatwiej angażuje się sumienie osobiste, dar wiary, co jest  właściwe działaniu Ducha Świętego, a siła przekonywania jest znacznie większa (zob. DOK 158).

5.Wszystkie elementy tworzące osobowość katechety muszą być nieustannie  kształtowane, rozwijane i aktywizowane. Dzieje się to poprzez formację, która według Dyrektorium powinna być kontynuowana przez cały okres pełnienia posługi katechizowania (zob. DOK cz. V rozdz. II).

6.Jedną z form, poprzez którą ta formacja może się dokonywać w Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, są zespoły katechetów w ramach Dekanalnych ośrodków katechetycznych. To właśnie te małe zespoły dekanalne ze swoimi problemami środowiskowymi mogą wywierć wpływ na katechetów, budząc do aktywności zniechęconych i zagubionych uczniów Chrystusa poprzez dbałość o wspólne dobro jakim jest powołanie katechetyczne. Zespół dekanalny jest naturalnym środowiskiem budzenia dobrych katechetów z uśpienia spowodowanego zniechęceniem czy lokalnymi trudnościami.

7. Jest rzeczą słuszną aby do takich dekanalnych zespołów katechetycznych zaprosić emerytowanych katechetów a także tych, którzy czasowo są pozbawieni możliwości katechizowania.  Pozostawanie w bliskości z kolegą, koleżanką katechetą, daje  poczucie pewności, bezpieczeństwa i siły. Wówczas katecheta jako jednostka nie jest  pozostawiony  sam  sobie,  swojej bezsilności i bezradności, ale znajduje oparcie duchowe i moralne w zespole, korzysta z doświadczeń innych, dzieli się swoimi osiągnięciami, sukcesami, porażkami, niepowodzeniami z innymi, którzy przeżywają podobne sytuacje. 

8.  Zespół osób uwrażliwionych na dobro wspólne, jakim jest  wspólnota katechizujących, może w znacznym stopniu przyczynić się do większej skuteczności wysiłków  dydaktycznych i wychowawczych podejmowanych na terenie szkoły, parafii, domu rodzinnego. Może zespołowo wesprzeć także powstawanie dziecięcych i młodzieżowych ruchów,  czy stowarzyszeń. Chodzi tu zwłaszcza o Eucharystyczny Ruch Młodych wśród dzieci szkoły podstawowej i  Katolickie Stowarzyszenie  Młodzieży, wśród młodzieży szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, a także Szkolne Koła Caritas. 

9. Formacja stała w dekanalnych ośrodkach katechetycznych powinna   zmierzać do wydania owoców poprzez konkretne formy pracy z dziećmi i młodzieżą. Dla tego zespoły robocze powinny pracować według poziomów nauczania, względnie według  problemów wychowawczych, związanych dzisiaj zwłaszcza z przejawami społecznej patologii szerzącej się wśród dzieci i młodzieży. Rzeczywistość w jakiej  znalazła się katecheza w ostatnich latach w ramach transformacji różnych sfer  naszego życia społecznego domaga się nowych rozwiązań, przy pomocy których można będzie sprawnie inspirować, organizować i administrować działalność katechetyczno-pastoralną w archidiecezji oraz prowadzić stałą formację katechetów.

10. Formacja katechetów obejmuje różne wymiary. Dyrektorium ogólne o katechizacji ujmuje to najogólniej jako: być, wiedzieć, umieć działać(DOK 238). Najgłębszy wymiar odnosi się do samego być katechety, do jego rozwoju ludzkiego i chrześcijańskiego. Można dostrzec fakt uśpienia dobrych katechetów co prowadzi do tego, że mówi się w większości tylko o złych, przeżywających kryzys wiary czy wypalenia zawodowego. Zarówno w przypadku dobrych jak i słabych katechetów, należy zacząć od głoszenia Słowa Bożego. To stanowi podstawowe zadanie animatorów dekanalnych ośrodków katechetycznych. Ze słuchania Słowa Bożego a nie narzekań rodzi się wiara. Dzięki takiemu wsłuchaniu w głos Boga rodzi się w katechecie samoistne  to, co katecheta powinien wiedzieć, aby dobrze wypełniać swoje  zadanie. Nie zakazy nakazy podpieranie się dyscypliną stanowić winny podstawę formacji ale Słowo Boże, Eucharystia, Duch Święty i diakonia. Te wspólnototwórcze wymiary, przeniknięte podwójną wiernością Bogu i człowiekowi stanowią podstawę formacji stałej w ośrodkach dekanalnych.

11. Katecheza ma określone zadania, dlatego też formacja w dekanalnych ośrodkach winna się opierać na:

a) formacji ascetycznej (zob. DOK 239),

b) formacji biblijno-teologicznej, pedagogicznej (zob. DOK 240, 244),

c) zaangażowania apostolskiego w parafii, dekanacie oraz  archidiecezji (zob. DOK 239).

d) integracji ze środowiskiem szkolnym oraz parafialnym (zob. DOK74-76, 257).

12. Celem organizowanych spotkań formacyjnych w ramach dekanalnych ośrodków jest:

a) dynamizowanie wspólnotowości katechetów naszej archidiecezji a w konsekwencji poczucia odpowiedzialności  za  Kościół,  zwłaszcza  Kościół  lokalny  (szczególne podkreślenie roli proboszcza jako inspiratora i koordynatora pracy duszpasterskiej),

b) kształtowanie właściwego klimatu pracy wychowawczej w szkole i parafii, z uwzględnieniem potrzeb ewangelizacyjnych obecnych czasów,

c) wspólne wypracowanie linii formacji katechetycznej dla  poszczególnych  kategorii katechetów: dzieci, młodzieży, niepełnosprawnych, osób dorosłych i rodzin,

d) przygotowywanie katechetów nie tylko do prowadzenia nauczania religijnego w szkole, ale też do podejmowania różnych form pracy katechetycznej w parafii,

f)  wypracowanie stałego przepływu informacji do i od katechetów w zakresie  ukazujących  się  aktów  prawnych,  kościelnych  oraz państwowych.

13. Skuteczność katechezy zawsze jest nieustannym darem Bożym, za pośrednictwem działania Ojca i Syna, i Ducha Świętego. O tej całkowitej  zależności katechezy od interwencji Bożej poucza św. Paweł: „Ja siałem, Apollos podlewał, lecz Bóg dał wzrost. Otóż nic nie znaczy ten, kto sieje, ani ten, kto podlewa, tylko Ten, który daje wzrost – Bóg” (1 Kor 3,6-7). Nie jest możliwa ani katecheza, ani ewangelizacja bez działania Boga za pośrednictwem Ducha Świętego. W praktyce katechetycznej ani najbardziej zaawansowane techniki pedagogiczne, ani katecheta obdarzony wyjątkową osobowością nigdy nie mogą zastąpić cichego i dyskretnego działania Ducha  Świętego (zob. DOK288). To On jest głównym Sprawcą dzieła katechizacji i Nauczycielem tych,  którzy je wykonują (zob. TMA 45). Trzeba więc, aby zamieszkał we wnętrzu ducha katechety cierpliwość i ufność w to, że sam Bóg jest tym, który sprawia narodziny, wzrost i owocowanie nasienia słowa Bożego, zasianego w glebie dobrej i pielęgnowanej z miłością (zob. DOK 289).

14. Wszyscy animatorzy, koordynatorzy katechetyczni podejmujący misję katolickiego nauczania i wychowania w naszej archidiecezji winni zwracać się o wstawiennictwo do Matki Bożej jako naszej Patronki, która widziała swojego Syna wzrastającego „w mądrości, latach i łasce” (Łk 2,52), znajdując w Niej dla siebie duchowy wzór, niezbędny do kontynuowania i utrwalania odnowy współczesnej katechezy w wierze, nadziei i miłości.

 



Rok liturgiczny: A/II
Dzień powszedni albo wspomnienie świętych męczenników Jana de Brebeuf, Izaaka Jogues’a, prezbiterów oraz Towarzyszy albo wspomnienie św. Pawła od Krzyża, prezbitera
św. Gabriel Lalemant, św. Izaak Jogues, św. Karol Garnier, św. Natalis Chabanel, św. Antoni Daniel
Ewangelia:
Łk 12, 13-21
© Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska - Wszelkie Prawa Zastrzeżone